Αυτές είναι οι 10 αναδυόμενες οικονομίες του μέλλοντος

Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε η εταιρεία παροχής υπηρεσιών οικονομικών αναλύσεων, BMI Research, 10 αναπτυσσόμενες χώρες από την Ασία και την Αφρική, αναμένεται να πάρουν τα «ηνία» της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης κατά τα επόμενα 10 χρόνια. Η λίστα των 10 κρατών αποτελείται από το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές, την Αιθιοπία, την Αίγυπτο, την Κένυα, την Ινδονησία, η Μιανμάρ, τη Νιγηρία, τις Φιλιππίνες και το Βιετνάμ.

Η BMI Research μάλιστα υπολογίζει πως τα κράτη αυτά θα προσθέσουν έως το 2025 περισσότερα από $4,3 τρις στο παγκόσμιο ΑΕΠ, ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο τρέχον ΑΕΠ της Ιαπωνίας.

Σύμφωνα με την έρευνα, η βιομηχανική παραγωγή θα αποτελέσει την κύρια κινητήρια δύναμη για τη μέλλουσα οικονομική πρόοδο των συγκεκριμένων κρατών, ενώ θα επακολουθήσει σημαντική ανάπτυξη των κατασκευών, οι οποίες θα συνδέονται και με την εξέλιξη των υποδομών των αυξανόμενων πληθυσμιακά αστικών κέντρων και των βιομηχανικών περιοχών.

Το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές και η Μιανμάρ αναμένεται να αποκτήσουν ένα νέο ρόλο στο παγκόσμια εμπορικό στίβο ως κέντρα βιομηχανικής παραγωγής και εξαγωγών.

Επισημαίνεται όμως πως και ο κλάδος της παροχής υπηρεσιών θα αποτελέσει βασικό μοχλό ανάπτυξης, με τις οικονομικές υπηρεσίες και την αγορά λιανικής να σημειώνουν τα υψηλότερα ποσοστά. Επιπλέον οι αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ινδονησίας, των Φιλιππίνων, του Βιετνάμ και της Νιγηρίας αναμένεται να γνωρίσουν ανάπτυξη σε νέους σχετικά τομείς όπως ο τουρισμός, τα διακομιστικά κέντρα και οι τραπεζικές υπηρεσίες. Είναι σημαντικό να αναφερθεί πως, σε αντίθεση με τα τελευταία 15 χρόνια, οι βιομηχανίες εξόρυξης δεν θα αποτελούν πλέον βασικούς κινητήριους μοχλούς για την οικονομική ανάπτυξη πολλών χωρών όπως η Νιγηρία και η Ινδονησία.

Παρακάτω παρουσιάζονται σημαντικά στοιχεία για τις 10 αναπτυσσόμενες οικονομίες:

1.Μπαγκλαντές
– Κύρια βιομηχανία: αγροτική οικονομία
– Κύριες εξαγωγές: ενδύματα και γεωργικά προϊόντα
– Μεταβολή ΑΕΠ για το 2015: +6,4%
– Δείκτης ανεργίας: 4,9%

2.Αίγυπτος
– Κύρια βιομηχανία: φυσικό αέριο
– Κύριες εξαγωγές: πετρέλαιο, φρούτα και λαχανικά, βαμβάκι
– Μεταβολή ΑΕΠ για το 2015: +4,2%
– Δείκτης ανεργίας: 12,8%

3.Αιθιοπία
– Κύρια βιομηχανία: αγροτική οικονομία
– Κύριες εξαγωγές: καφές, ηλιόσποροι, λαχανικά, χρυσός
– Μεταβολή ΑΕΠ για το 2015: +10,2%
– Δείκτης ανεργίας: 16,8%

4.Ινδονησία
– Κύρια βιομηχανία: αγροτική οικονομία
– Κύριες εξαγωγές: ορυκτά καύσιμα, συσκευές και μηχανήματα
– Μεταβολή ΑΕΠ για το 2015: +4,8%
– Δείκτης ανεργίας: 5,5%

5.Κένυα
– Κύρια βιομηχανία: –
– Κύριες εξαγωγές: τσάι, οπωροκηπευτικά, καφές
– Μεταβολή ΑΕΠ για το 2015: +5,6%
– Δείκτης ανεργίας: 40%

6.Μιανμάρ
– Κύρια βιομηχανία: εξορυκτική βιομηχανία
– Κύριες εξαγωγές: φυσικό αέριο, προϊόντα ξύλου
– Μεταβολή ΑΕΠ για το 2015: +7%
– Δείκτης ανεργίας: 5%

7.Νιγηρία
– Κύρια βιομηχανία: –
– Κύριες εξαγωγές: πετρέλαιο, κακάο
– Μεταβολή ΑΕΠ για το 2015: +2,7%
– Δείκτης ανεργίας: 23,9%

8.Πακιστάν
– Κύρια βιομηχανία: αγροτική βιομηχανία, πετρέλαιο
– Κύριες εξαγωγές: κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, ρύζι
– Μεταβολή ΑΕΠ για το 2015: +4,2%
– Δείκτης ανεργίας: 6,5%

9.Φιλιππίνες
– Κύρια βιομηχανία: –
– Κύριες εξαγωγές: ημιαγωγοί και ηλεκτρονικά προϊόντα, εξοπλισμός μεταφορών
– Μεταβολή ΑΕΠ για το 2015: +5,8%
– Δείκτης ανεργίας: 6,3%

10.Βιετνάμ
– Κύρια βιομηχανία: αγροτική βιομηχανία, διύλιση πετρελαίου
– Κύριες εξαγωγές: είδη ένδυσης και υπόδησης, ηλεκτρονικά
– Μεταβολή ΑΕΠ για το 2015: +6,7%
– Δείκτης ανεργίας: 3%

Πηγη: http://www.naftikachronika.gr/2016/08/08/aftes-einai-oi-10-anadyomenes-oikonomies-tou-mellontos/

Read More

Η Αρχιρόδον «ανθίζει» στα πέρατα του κόσμου

Το success story της εταιρείας που βίωσε πέντε οικονομικές κρίσεις και κατέκτησε την παγκόσμια βιομηχανία κατασκευών - Πώς τρεις πρωτοπόροι Ελληνες μηχανικοί ανοίχθηκαν στις διεθνείς αγορές και δημιούργησαν έναν όμιλο με 15.000 εργαζομένους σε όλο τον κόσμο

Της Μαριάννας Τζάννε


Το ταξίδι μιας μικρής ομάδας Ελλήνων μηχανικών μέσα από τις θύελλες που έσπειραν πέντε παγκόσμιες οικονομικές κρίσεις και η εντυπωσιακή εξέλιξη που είχε έξι δεκαετίες αργότερα θα μπορούσε να είναι η απάντηση στο σημερινό βασανιστικό αδιέξοδο του τεχνικού κόσμου που πλήττεται από την αβεβαιότητα και την ανεργία.

Είναι η εξαγωγή τεχνογνωσίας απάντηση στην κρίση; Να μείνουν οι μηχανικοί στη χώρα όπου γεννήθηκαν ή να μεταναστεύσουν αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον; Πάνω από 3.000 Ελληνες επιστήμονες υπολογίζεται ότι ξενιτεύτηκαν τα τελευταία χρόνια λόγω της κατάρρευσης της οικοδομής και της κατασκευαστικής δραστηριότητας ενώ το φαινόμενο brain drain (διαρροή εγκεφάλων) εξελίσσεται στη νέα μεγάλη πληγή για τον κλάδο που αναζητά επίμονα τρόπους για να ανακόψει το κύμα φυγής. Το success story της μικρής ομάδας Ελλήνων μηχανικών που έμελλε να βγάλει στα πέρατα του κόσμου την Αρχιρόδον είναι δύσκολο να επαναληφθεί.

Αποτελεί, όμως, ένα λαμπρό παράδειγμα εξωστρέφειας, και μάλιστα το μοναδικό αν αναλογιστούμε ότι το στιβαρό οικοδόμημα των Ελλήνων κατασκευαστών που έγραψαν ιστορία στη Μέση Ανατολή κατέρρευσε ενώ εκείνη όχι μόνο κατάφερε να επιβιώσει αλλά και να εκμεταλλευτεί τις μεγάλες παγκόσμιες κρίσεις, να επιβληθεί και να μεγαλουργήσει. Σήμερα, η πορεία της διεθνούς τεχνικής εταιρείας που ελέγχεται από τα επενδυτικά κεφάλαια της Al Nowais του Αμπού Ντάμπι και διαθέτει στο μάνατζμεντ και Ελληνες μηχανικούς είναι εξίσου ενδιαφέρουσα με το ξεκίνημά της, αφού τα εργοτάξιά της εκτείνονται σε όλο τον κόσμο συμμετέχοντας σε μεγάλα και πρωτοποριακά τεχνικά έργα. Το Ras Al Khair στη Σαουδική Αραβία είναι το μεγαλύτερο κέντρο αφαλάτωσης στον κόσμο, ενώ η διαμόρφωση του Zirku Island στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για τις ανάγκες της πετρελαϊκής βιομηχανίας προκάλεσε το δεύτερο μεγαλύτερο εκβραχισμό στον κόσμο μετά από εκείνον για το αεροδρόμιο του Χονγκ Κονγκ!

Η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί μια μικρή κουκκίδα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων για τη διεθνή εταιρεία, αυτό όμως είναι αρκετό για να συγχρονίζεται με τις εξελίξεις στην ελληνική αγορά και να αυξάνει τον ανταγωνισμό στα λιγοστά έργα που βγαίνουν. Από κοινού με την Intrakat και την Envitec, η Αρχιρόδον έχει αναλάβει τη ΣΔΙΤ απορριμμάτων στις Σέρρες, ενώ το ίδιο σχήμα έχει προκριθεί για το αντίστοιχο έργο στην Ηπειρο που ταλαιπωρείται από τα πισωγυρίσματα της κυβέρνησης για τα έργα διαχείρισης αστικών αποβλήτων. Παρούσα θα είναι και στα έργα της νέας γενιάς, με την εταιρεία να ετοιμάζεται να διεκδικήσει το αεροδρόμιο στο Καστέλι, σε συνεργασία με Κινέζους, και το αντίστοιχο της Ζυρίχης.

Από το μηδέν στις αραβικές χώρες

Ας δούμε όμως πώς ξεκίνησε να αναπτύσσεται η δομή της διεθνούς εταιρείας της οποίας οι δραστηριότητες κρύβονται πίσω από λιγοστές επίσημες ανακοινώσεις και ελάχιστες δημόσιες παρουσίες. Βρισκόμαστε στα τέλη της δεκαετίας του '50, η Ελλάδα μόλις έχει βγει από δύο δύσκολες δεκαετίες με ζωντανές τις πληγές από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο και προσπαθεί να μαζέψει τα κομμάτια της, ενώ οι νέοι της αναζητούν ένα καλύτερο μέλλον σε μια αγορά με αρκετές στρεβλώσεις και περιορισμούς. Η αγωνία και η ανάγκη για δημιουργική δραστηριότητα οδήγησαν τρεις Ελληνες μηχανικούς σε μεγαλύτερες αγορές, ενώνοντας τις δυνάμεις δύο εταιρειών της εποχής: του Αρχιμήδη και της Οδών και Οδοστρωμάτων.

Πρωτοεργάτες εκείνου του καλοσχεδιασμένου deal είναι ο Κωνσταντίνος Καρπίδας, ο Γιάννης Ανδρόπουλος και ο Θεόδωρος Κωνσταντόπουλος, προσωπικότητες που, όπως θα αποδειχτεί στην πορεία, θα βάλουν τη σφραγίδα τους στον χώρο των κατασκευών. Οι τρεις μηχανικοί επέλεξαν να διοχετεύσουν την περίσσια ικανότητά τους πέρα από τα ελληνικά σύνορα, ξεκινώντας με την επέκταση στον Λίβανο και τη Λιβύη. «Οι περιοχές αυτές θα βάλουν τις βάσεις για την επέκταση στη Σαουδική Αραβία, η οποία εκείνο τον καιρό ανέπτυσσε τη βασική της υποδομή αξιοποιώντας τους λιγοστούς αρχικά πόρους από την εκμετάλλευση του πετρελαίου», αφηγείται ο κ. Ντένης Καραπιπέρης, που παρουσίασε πρόσφατα σε εκδήλωση του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών το ελληνικό θαύμα της Αρχιρόδον.

Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας και από τους ανθρώπους που ανήκουν στον στενό πυρήνα του ελληνικού μάνατζμεντ είναι χειμαρρώδης. Η Αρχιρόδον αναλαμβάνει μεγάλες δουλειές όπως τα λιμάνια στην Τζέντα και την Νταμάμ, καθώς και άλλα σημαντικά λιμάνια της χώρας αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων. Πολύ γρήγορα θα έρθει αντιμέτωπη με την πρώτη κρίση πετρελαίου του 1973. Η αποσύνδεση του δολαρίου από την τιμή του χρυσού δημιουργεί ισχυρές οικονομικές πιέσεις λόγω της μείωσης του εισοδήματος των πετρελαιοπαραγωγών χωρών. «Αυτές οι πιέσεις απελευθερώθηκαν με τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ και την υποστήριξη των ΗΠΑ στο Ισραήλ και οδήγησαν στο εμπάργκο πετρελαίου στις αραβικές χώρες με την εκτίναξη των τιμών τέσσερις φορές πάνω», επισημαίνει το στέλεχος της Αρχιρόδον.

Η τρομερή αύξηση της τιμής οδήγησε σε ύφεση τον δυτικό κόσμο, αλλά σε επιτάχυνση της ανάπτυξης και σε τόνωση των επενδύσεων, δεδομένης της συγκέντρωσης πλούτου στις αραβικές χώρες. Η Αρχιρόδον είναι παρούσα στις οικονομικές εξελίξεις και έχοντας τοποθετηθεί στην περιοχή ήδη πάνω από μία δεκαετία εκμεταλλεύεται στο έπακρο τις επενδύσεις σε μεγάλες υποδομές. Ετσι, επεκτείνει το 1974 τις δραστηριότητές της στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το 1981 στο Ομάν και το 1985 στην Αφρική, έχοντας αυξημένη βάση δραστηριότητας με επίκεντρο τις αραβικές χώρες.

Η Μαύρη Δευτέρα έφερε τη στροφή στα βιομηχανικά έργα

Επειτα από μία δεκαετία συνεχούς και έντονης ανάπτυξης σε έργα υποδομής, η Αρχιρόδον έρχεται αντιμέτωπη με τη δεύτερη μεγάλη κρίση, τη χρηματιστηριακή του 1987. Η κατάρρευση των χρηματιστηρίων την αποκαλούμενη Μαύρη Δευτέρα και η αποσταθεροποίηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος φοβίζουν τους επενδυτές, ενώ και οι κυβερνήσεις μειώνουν με τη σειρά τους τις επενδύσεις. Τα λιγοστά έργα και ο έντονος ανταγωνισμός αυξάνουν τις απαιτήσεις ποιότητας και την πίεση για μικρότερους χρόνους εκτέλεσης και επομένως γρηγορότερους ρυθμούς απόδοσης.

Μαζί έρχεται και η στροφή από τα παραδοσιακά έργα υποδομής στην ανάπτυξη της βιομηχανίας. «Η απάντηση της Αρχιρόδον ήταν: γινόμαστε πιο ανταγωνιστικοί, ανεβάζουμε την ποιότητα, αλλάζουμε τους τρόπους εκτέλεσης των έργων, αναπτυσσόμαστε σε άλλους τομείς -βιομηχανικούς- και επεκτεινόμαστε γεωγραφικά». Με βάση αυτόν τον επαναπροσδιορισμό προτεραιοτήτων η Αρχιρόδον επιβιώνει στη δυσκολότερη δεκαετία της και αρχίζει να αλλάζει το μείγμα δραστηριοτήτων επικεντρωμένη πλέον σε έργα υψηλών απαιτήσεων. Ετσι, ξεκινά η επέκταση σε έργα στην ενέργεια και στον χώρο του πετρελαίου. Ωστόσο, το οικονομικό περιβάλλον παραμένει ασταθές και θα επιδεινωθεί εκείνη την περίοδο από την τρίτη κρίση στην ιστορία της Αρχιρόδον, με την κατάρρευση των αγορών της Ασίας.

Οι εταιρείες αναζητούν ευκαιρίες εξόδου και επεκτείνονται σε άλλες χώρες δημιουργώντας συνθήκες έντονου ανταγωνισμού. Οι αλλαγές φέρνουν ανταλλαγή τεχνογνωσίας και ευκαιρίες συνεργασίας με τον ανταγωνισμό. Προτού η αγορά απορροφήσει τους κραδασμούς θα ακολουθήσει η κατάρρευση της ψηφιακής οικονομίας το 2001 ενώ η τρομοκρατική επίθεση στους Δίδυμους Πύργους θα αλλάξει δραστικά όχι μόνο την πορεία των έργων αλλά και του κόσμου ολόκληρου.

Η αναστάτωση στην Αμερική προκάλεσε τρομερή αβεβαιότητα στους Αραβες επενδυτές που ξεκίνησαν μαζικά να αποσύρουν τεράστια κεφάλαια από τις ΗΠΑ για να τα κατευθύνουν σε πιο ασφαλή περιβάλλοντα, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Αυτό με τη σειρά του δημιούργησε νέες επενδύσεις και αύξησε εκ νέου τις απαιτήσεις σε ποιότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις αρχές της δεκαετίας του 2000 ο χρόνος εκτέλεσης των έργων ήταν ο μισός σε σχέση με ό,τι συνέβαινε μέχρι τότε, σημειώνει ο κ. Καραπιπέρης.

Η αποχώρηση της Boskalis και η έλευση του Αμπού Ντάμπι

Η Αρχιρόδον εκμεταλλεύεται τις συνθήκες και αυξάνει τη συμμετοχή της στα μεγάλα πρότζεκτ. Πρωτοστατεί σε εμβληματικά έργα της Μέσης Ανατολής όπως το Palm Island στο Ντουμπάι και το λιμάνι Καλίφα στο Αμπού Ντάμπι. Κατασκευάζει επίσης τη γέφυρα μήκους περίπου 1 χλμ. στο Αμπού Ντάμπι, που φέρει το όνομα του ιδρυτή και πρώτου προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Σεΐχ Ζαγιέντ, και μεγαλώνει τα μεγέθη του ομίλου, επεκτείνοντας τις δραστηριότητες στους τομείς της ενέργειας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αλλάξει και η κατανομή της δραστηριότητας και από το 86%, ποσοστό το οποίο κάλυπταν το προηγούμενο διάστημα, τα έργα υποδομής να πέσουν τη δεκαετία του 2000 στο 37%. Αναπτύσσονται, επίσης, νέοι τομείς και υπάρχει εξισορρόπηση της κατανομής δραστηριοτήτων ώστε να περιοριστεί ο επιχειρηματικός κίνδυνος.

Σταδιακά, η εταιρεία ανοίγει τα φτερά της και πέρα από τον παραδοσιακό χώρο της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής επεκτείνεται σε νέες αναπτυσσόμενες αγορές της Κεντρικής Ασίας ωσότου ξεσπάσει η κρίση του 2008, η οποία ξεκινά από τις ΗΠΑ με την κρίση των ενυπόθηκων δανείων, επηρεάζει επενδύσεις ανά τον κόσμο και οδηγεί σε κατάρρευση τις αγορές. Μία εκ των οποίων μάλιστα είναι και αυτή του Ντουμπάι. Οι επιπτώσεις είναι μεγάλες και το χρηματοπιστωτικό σύστημα κλυδωνίζεται, ενώ η παγκοσμιοποίηση, η ανάγκη για καινοτομία και η διαφορετική αντιμετώπιση του επιχειρηματικού κινδύνου βγαίνουν στο προσκήνιο της δραστηριότητας. Η Αρχιρόδον συνεχίζει εντονότερα τη γεωγραφική της επέκταση με έργα μελέτης αγορών και κατασκευής, προσφέροντας συνολικό πακέτο υπηρεσιών που περιλαμβάνει και την εκπαίδευση του φορέα του έργου.

Στην τελευταία οκταετία επεκτείνεται στις ακτές του Ατλαντικού, στον Ινδικό και σε άλλες χώρες, με τα έργα να είναι κατά 90% αυτής της κατηγορίας. Ο όμιλος αναπτύσσεται οργανωτικά και γυρίζει σελίδα και σε επίπεδο μετοχικής σύνθεσης. Η έδρα της εταιρείας παραμένει στην Ολλανδία, όμως ο όμιλος Boskalis, που ως το 2013 κατείχε το 40% των μετοχών της, μεταβιβάζει τις μετοχές του στην Al Nowais και πλέον η Αρχιρόδον, που κάλπαζε στις χώρες της Μέσης Ανατολής δημιουργώντας πλήθος υποδομών, αποκτά, ως φυσική συνέχεια θα έλεγε κανείς, μέτοχο από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η αραβική εταιρεία επενδύσεων απέκτησε το 28% της Αρχιρόδον, με το 12% να μοιράζεται στους κληρονόμους των ιδρυτών, άγνωστο όμως με ποια κατανομή. Η συναλλαγή αποτιμήθηκε σε 190 εκατ. δολάρια.

«Η εξελικτική πορεία της Αρχιρόδον δείχνει ότι οι παγκόσμιες κρίσεις συνοδεύτηκαν από δημιουργικές διεξόδους για την εταιρεία. Χωρίς αυτές η εξέλιξη δεν θα υπήρχε. Η έμφαση στα έργα υποδομών αρχικά, η στροφή στην ενέργεια, η συμμετοχή σε έργα μεγάλης αξίας και η ενασχόληση με έργα υψηλής πολυπλοκότητας σε συνδυασμό με τη γεωγραφική επέκταση οδήγησαν στο ξεπέρασμα της κρίσης και στον δεκαπλασιασμό των μεγεθών της εταιρείας μέσα σε έξι δεκαετίες», είναι ο αισιόδοξος επίλογος του κ. Καραπιπέρη με πάνω από 35 χρόνια παρουσίας στην Αρχιρόδον.

Αποτέλεσμα; Η μικρή ομάδα που ξεκίνησε αυτό το ταξίδι σταδιακά δεκαπλασιάστηκε σε μέγεθος και αποτέλεσε τον πυρήνα μιας ευρύτερης ομάδας 1.200 μηχανικών σε συνολικό αριθμό 15.000 εργαζομένων με παρουσία σε όλο τον κόσμο. Ανάμεσα στις χώρες όπου δραστηριοποιείται, εκτός από τη Σαουδική Αραβία, είναι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ομάν, το Κατάρ, η Αίγυπτος, η Λιβύη, η Κύπρος και η Ιορδανία, ενώ έχει εκτελέσει έργα σε Μπαχρέιν, Καζακστάν, Τζιμπουτί, Σιγκαπούρη, Μαρόκο κ.α. Η Aρχιρόδον διαθέτει γραφεία στην Ελβετία, στην Ολλανδία και τις ΗΠΑ, όπου δραστηριοποιείται μέσω θυγατρικής για έργα στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή.



Πηγή: http://www.newmoney.gr/palmos-oikonomias/epixeiriseis/277990-i-arxirodon-%C2%ABanthizei%C2%BB-sta-perata-tou-kosmou

Read More

Το βαμβάκι από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου

Η συμβολή των Ελλήνων στην επέκταση της βαμβακοκαλλιέργειας και στην καθιέρωσή της ήταν καταλυτική για την αιγυπτιακή οικονομία κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Γνωστές ελληνικές οικογένειες της παροικίας της Αλεξάνδρειας και άλλων αιγυπτιακών πόλεων επενέβησαν σε όλα τα στάδια της παραγωγής και θεωρούνταν οι πλέον αξιόπιστοι οργανωτές και διαχειριστές της χρηματοπιστωτικής πλαισίωσης της διαδικασίας παραγωγής, επεξεργασίας και διακίνησης του βαμβακιού.

Οι μεγάλοι ελληνικοί οίκοι της εποχής – αξίζει να αναφέρουμε ενδεικτικά τις οικογένειες Τοσίτσα, Κασσαβέτη, Καζούλλη και Ροΐδη- είχαν αποκλειστική ενασχόληση με τα γεωργικά προϊόντα και κυρίως με το σιτάρι, τα κουκιά, το ρύζι και τη ζάχαρη έως το 1860. Ο αμερικανικός εμφύλιος όμως του 1865 ήταν το αποφασιστικής σημασίας γεγονός, που έστρεψε προνομιακά την ειδίκευσή τους στην παραγωγή και επεξεργασία βαμβακιού προκειμένου να αντικαταστήσουν το μερίδιο αγοράς της απολεσθείσας παραγωγής του αμερικανικού προϊόντος.

Έτσι, λοιπόν, οι Έλληνες, για να ανταποκριθούν στην τεράστια αύξηση της ζήτησης, δραστηριοποιήθηκαν έντονα στη διακίνηση και στην εξαγωγή του βαμβακιού. Συγκεκριμένα το χρονικό διάστημα 1861-1866 μπορεί να χαρακτηριστεί ως η περίοδος άνθησης του βάμβακος στην Αίγυπτο, η οποία επωφελήθηκε με τον καλύτερο τρόπο από το κενό στην ευρωπαϊκή υφαντουργία που προκλήθηκε από τον αμερικανικό εμφύλιο πόλεμο. Με αυτό τον τρόπο το βαμβάκι ήταν όχι μόνο το κυριότερο προϊόν της Αιγύπτου, ανταγωνιζόμενο τα αμερικανικά «Sea Island» και «Fine Florida», αλλά και η βασική δραστηριότητα πλουτισμού της χώρας.

Η ανάπτυξη της παραγωγής βάμβακος της συγκεκριμένης περιόδου αποτέλεσε την αιτία αύξησης του ελληνικού πληθυσμού της Αιγύπτου. Κατά την περίοδο 1867-1879 το βαμβάκι θα εδραιώσει τη δεσπόζουσα θέση του στην αγροτική οικονομία της χώρας με τον τομέα να απασχολεί μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού και να αποτελεί το σπουδαιότερο εξαγώγιμο προϊόν της.

Όλη η ιστορία του αιγυπτιώτικου εμπορίου και της παραγωγής βάμβακος περιγράφεται με τον καλύτερο τρόπο στο βιβλίο της καθηγήτριας του Παντείου Πανεπιστημίου Ματούλας Τομαρά-Σιδέρη με τίτλο ο «Αιγυπτιώτης Ελληνισμός στους δρόμους του βαμβακιού» από τις εκδόσεις Κέρκυρα.

Παρεμβάσεις και ελληνικά επιτεύγματα
Κυρίαρχη μορφή ο Ζερμπίνης στην εφαρμογή τεχνολογίας

Οι Έλληνες βαμβακοκαλλιεργητές που εγκαταστάθηκαν και δραστηριοποιήθηκαν στην περιοχή της Αιγύπτου κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα πραγματοποίησαν πολύτιμες παρεμβάσεις και επιτεύγματα που συνέβαλαν τα μέγιστα στην καθετοποιημένη παραγωγή του βαμβακιού. Το 1871 οι Ιωάννης Καρτάλης και Δημήτριος Γερασίμου, για τη βελτίωση της καλλιέργειας των κτημάτων τους, εφεύραν και εγκατέστησαν την ανυψωτική αντλία.

Με την καινοτομία αυτή οι δύο εφευρέτες εξασφάλισαν τη μεγαλύτερη αποδοτικότητα στην άρδευση, η οποία ήταν ζωτικής σημασίας για ένα προϊόν τόσο υδροβόρο όσο το βαμβάκι.
Λίγα χρόνια αργότερα, ένας άλλος Έλληνας βαμβακοκαλλιεργητής κάνει την εμφάνισή του και καθιερώνεται στον τομέα της διαδικασίας παραγωγής και επεξεργασίας του βαμβακιού, και των εξ αυτού παραγόμενων άλλων προϊόντων. Πρόκειται για τον Ιωάννη Ζερμπίνη που χάρη στην παρέμβασή του στην παραγωγική διαδικασία και στην κατάκτηση ενός ανώτερου πεδίου εφαρμογής τεχνολογικά προηγμένων μεθόδων, εξασφάλισε το βαμβακέλαιο, το σαπούνι και τις ζωοτροφές στην παροικία και στον αιγυπτιακό χώρο, ενώ πολύ γρήγορα άρχισαν και οι εξαγωγές στην Ευρώπη.

Ο Ιωάννης Ζερμπίνης κατοχύρωσε ένα ανώτερο επίπεδο εφαρμογής προηγμένης τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, που εξασφάλιζε την πλήρη εκμετάλλευση όλων των εν δυνάμει προϊόντων. Η καλλιέργεια του βαμβακιού με τις καινούργιες μεθόδους και η εξασφάλιση του βαμβακελαίου, του σαπουνιού και των ζωοτροφών, από τη σύνθλιψη του βαμβακόσπορου, έδωσαν καινούρια διάσταση στην οικονομική ανάπτυξη της Αιγύπτου.

Γεωργική σχολή από την οικογένεια Κασσαβέτη
Τον πρώτο εμπορικό οίκο της Αλεξάνδρειας και της Αιγύπτου σύστησε, σύμφωνα με τον λόγιο Γεώργιο Κοζάκη, η οικογένεια Κασσαβέτη.

Η οικογένεια ασχολούμενη αρχικά με το γενικό εμπόριο διακρίθηκε πολύ γρήγορα για τις επιχειρηματικές ικανότητες και παραχώρησε ευγενικά την έκταση για τη δημιουργία της πρώτης Γεωργικής Σχολής στην περιοχή του Αϊδινίου.

Άτομο ανήσυχο ο Δημήτριος Ι. Κασσαβέτης ασχολήθηκε αρχικά με το εμπόριο υφασμάτων έχοντας έδρα του την Αλεξάνδρεια. Με την οικονομική υποστήριξη του πατέρα του Ιωάννη, που ήταν εγκατεστημένος στη Σύρο, πολύ γρήγορα διεύρυνε το εμπορικό του πεδίο. Ασχολήθηκε με το εμπόριο σιτηρών, βάμβακος, τα αιγυπτιακά μαλλιά αλλά και την ατμοπλοΐα.

Η πρώτη Γεωργική σχολή
Ο Αλέξανδρος Κασσαβέτης που ήταν γιος του Δημητρίου και το 1887, επί κυβερνήσεως Τρικούπη, δώρισε το κτήμα της οικογένειας στο Δημόσιο. Το κτήμα του οποίου η έκταση ήταν 27.000 στρμ., βρισκόταν στην περιοχή του Αϊδινίου. Εκεί, το 1888 ιδρύθηκε η πρώτη Γεωργική Σχολή, στην οποία φοίτησαν 20 μαθητές. Η ίδρυσή της ανταποκρίθηκε σε ένα ώριμο αίτημα των καιρών. Το 1924, η Σχολή έδωσε τη θέση της σε άλλη λειτουργία και ο χώρος της έκτοτε στεγάζει το Κασσαβέτειο σωφρονιστικό ίδρυμα.

Ερευνητικό κέντρο Παραχειμώνα

 Οι αδελφοί Ζαφείρης και Αντώνιος Παραχειµώνας καταγόµενοι από τη Ζαγορά του Πηλίου εγκαταστάθηκαν το 1890 στην Αίγυπτο και ασχολήθηκαν µε την καλλιέργεια και την εµπορία του βαµβακιού. Ο γιος του Ζαφείρη, Νικόλαος Παραχειµώνας, αφού πραγµατοποίησε σπουδές Γεωπονικής στο Μονπελιέ της Γαλλίας επέστρεψε το 1894 στην Αίγυπτο. Ο Νικόλαος µπορεί να χαρακτηριστεί ως ένας ακούραστος καλλιεργητής  που επιδόθηκε όχι µόνο στην καλλιέργεια αλλά και στη διασταύρωση προκειµένου να δηµιουργήσει ένα νέου είδους βαµβακιού ανώτερο των προηγούµενων. Στην περιοχή Ζανκαλόν όπου διατηρούσε ιδιωτικό ερευνητικό κέντρο δηµιούργησε και αξιολόγησε περίπου δύο χιλιάδες ποικιλίες. Εισήγαγε δηλαδή µία κουλτούρα καινοτοµίας στην οικονοµία της Αιγύπτου που επί χιλιάδες χρόνια λειτουργούσε µε τον ίδιο τρόπο. Η πρώτη του επιτυχία ήταν το 1904, όταν παρουσίασε την ποικιλία Νουµπάρι, προς τιµήν του µεγάλου γεωπόνου Βογός Νουµπάρ πασά και αµέσως µετά την ποικιλία «Κίρκη» προς ανάµνηση των περιπετειών του µυθικού Οδυσσέα. Το «Νουµπάρι» θεωρήθηκε για πολλά χρόνια ανώτερο των προηγούµενων ποικιλιών, παρά ταύτα ο Νικόλαος Παραχειµώνας µετά από συνεχείς έρευνες παρουσίασε το 1918-9 δύο νέες ποικιλίες µε τις ονοµασίες «Ζαγορά» και «Πήλιον». Ο ερευνητής επέλεξε τις συγκεκριµένες ονοµασίες, για να τιµήσει την ιδιαίτερη πατρίδα του.    

Τα μακινέτα και η διαδικασία εκκόκκισης
Ο Θ. Ράλλης πρώτος εγκατέστησε ατμοκίνητη εκκοκκιστική μηχανή

Στα πρώτα χρόνια της καλλιέργειας του βαμβακιού στην Αίγυπτο για τον εκκοκκισμό του βαμβακιού χρησιμοποιούνταν χειροκίνητα μακινέτα που είχε φέρει από την Ευρώπη ο Μωχάμετ Άλη. Οι ομογενείς έμποροι αγόρασαν πολλά από αυτά και ίδρυσαν τα πρώτα εκκοκκιστήρια βάμβακος, τις βαμβακομηχανές όπως τις αποκαλούσαν. Το 1860 πρώτος ο Θεόδωρος Ράλλης εγκατέστησε στο χωριό Τάλχα, στις όχθες του Νείλου, κοντά στη Μανσούρα, ατμοκίνητη εκκοκκιστική μηχανή που είχε προμηθευτεί από τον αμερικανικό οίκο «Platt Brothers» που τη χρησιμοποιούσαν για τον εκκοκκισμό των αμερικανικών βαμβακιών. Η μηχανή αυτή περιλάμβανε 20 μακινέτα που λειτουργούσαν με ατμό και διέθεταν πιεστήριο για την πίεση και το δέσιμο των δεμάτων προκειμένου να διευκολύνεται η μεταφορά τους στο Minet-El-Bassal, που λειτουργούσε κατ’ αναλογία με εκείνα του Λίβερπουλ και της Νέας Υόρκης. O Θεόδωρος Ράλλης χρειάστηκε μάλιστα να τροποποιήσει τα συγκεκριμένα μακινέτα για να τα προσαρμόσει στις ιδιαιτερότητες του αιγυπτιακού βάμβακος, που είχε μακρότερες ίνες από το αμερικανικό.

Η «σάλα των μακινέτων» αποτελούσε το κύριο σώμα των εκκοκιστηρίων και ήταν μία μεγάλη στενόμακρη αίθουσα. Σε όλο της το μάκρος δύο σειρές από «μακινέτα» αντικρίζονταν ζευγαρωτά. Στο φαρδύ διάδρομο που σχηματιζόταν ανάμεσα στις δύο σειρές, πηγαινοερχόταν πάνω σε ράγες ένας ξύλινος αραμπάς που ήταν τετράγωνος και βαθύς και τον έσπρωχναν δύο άτομα και δύο άλλα πήγαιναν μπρος αρπάζοντας αγκαλιές το εκκοκκισμένο βαμβάκι που χυνόταν κυματιστό μπροστά σε κάθε μακινέτο, το πέταγαν μέσα στον αραμπά και προχωρούσαν στο επόμενο. Πίσω από κάθε μακινέτο έστεκε ένα άτομο. Το καθένα τροφοδοτούσε κι ένα μακινέτο, έσκυβε στο σωρό του «ένσπορου» βαμβακιού που βρισκόταν στοιβαγμένο από πίσω του. Έπαιρνε μια αγκαλιά βαμβάκι, ορθωνόταν και γύριζε και το έριχνε μέσα στο μακινέτο. Ύστερα έστεκε, το παρακολουθούσε και το κανόνιζε με το χέρι του ώσπου να «φαγωθεί», σιγά-σιγά, από το μαχαίρι που ανεβοκατέβαινε και χώριζε το σπόρο από το βαμβάκι. Ο σπόρος έπεφτε κάτω στο ισόγειο και το «εκκοκκισμένο» χυνόταν κύμα μπροστά στο μακινέτο όπου το μάζευαν μέχρι να φτάσει ο αραμπάς στην άκρη της σάλας που είχε γεμίσει και το άδειαζαν μέσα στη «φαρφάρα» που ήταν ένα ειδικό εκκοκκιστικό μηχάνημα.

Κυρίαρχοι οι Έλληνες στις εξαγωγές
Το βαμβάκι αντιπροσώπευε το 80% των συνολικών εξαγωγών της Αιγύπτου

Η ιστορία του αιγυπτιακού βαμβακεμπορίου συμπορεύεται με την ερευνητική, παραγωγική και εμπορική σταδιοδρομία ορισμένων επιφανών Ελλήνων επιχειρηματιών. Η οικονομική λειτουργία των Ελλήνων στην Αίγυπτο αναπτύχθηκε κυρίως στους τομείς της παραγωγής και του εμπορίου βάμβακος. Στο πρώτο τέταρτο μάλιστα του 20ού αιώνα (1901-1928), η ποσοστιαία συμμετοχή των Ελλήνων εξαγωγέων αντιστοιχούσε στο 22,7% του συνόλου των εξαγωγών.

Όπως παρατηρούμε στον πίνακα σημαντικότατο μέρος των εξαγωγών (18,37%) στις αρχές του 20ού αιώνα βρισκόταν στα χέρια πέντε Ελλήνων επιχειρηματιών (Χωρέμης, Μπενάκης, Καζούλλης, Σαλβάγος, Ροδοκανάκης), που ήταν κορυφαίοι στην παραγωγή και στην εμπορία του βαμβακιού.

Στους Έλληνες το ένα τέταρτο των εξαγωγών
Όταν μάλιστα σκεφτούμε πως το βαμβάκι αντιπροσώπευε το 80% των ολικών εξαγωγών της Αιγύπτου, αντιλαμβανόμαστε τη θέση των Ελλήνων αυτών στην οικονομία της χώρας, αφού περίπου το ένα τέταρτο των εξαγωγών βρισκόταν στα χέρια τους. Συγκεκριμένα την πρώτη θέση είχαν οι Έλληνες επιχειρηματίες Χωρέμης και Μπενάκης.

Ο Ιωάννης Χωρέμης γεννήθηκε το 1827 στη Χίο και είχε μεγάλο επιχειρηματικό πνεύμα. Είχε ειδικευτεί στο εμπόριο βάμβακος και είχε συνεργαστεί με τον Εμμανουήλ Μπενάκη ιδρύοντας το 1876 τον εξαγωγικό οίκο «Χωρέμη-Μπενάκη». Ο Εμμανουήλ Μπενάκης πάλι, που καταγόταν από τη Μεσσηνία, είχε παντρευτεί τη Χιώτισσα Βιργινία Χωρέμη που ήταν αδελφή του Ιωάννη και ανέπτυξε εξαιρετική επιχειρηματική ικανότητα.

Τα δύο αυτά πνεύματα άσκησαν κολοσσιαία επιρροή στο αιγυπτιακό εμπόριο και στην κίνηση της παγκόσμιας βαμβακαγοράς. Με κέντρο δράσης το λιμάνι της Τεργέστης, εξήγαν βαμβάκι στα κυριότερα κέντρα κατανάλωσης βαμβακιού όλου του κόσμου, στη Γαλλία, Ρωσία, Ιταλία, Γερμανία, Ελβετία, Αυστρία, Ισπανία μέχρι στις Ινδίες και την Ιαπωνία.

Η σημασία του Ελληνικού Εμπορικού Επιμελητηρίου Αλεξανδρείας

Αμέσως μετά τον κολοσσό ΧωρέμηΜπενάκη στον πίνακα διακρίνονται αγγλικές, γαλλικές και ελβετικές εταιρείες καθώς και ονόματα άλλων ξένων παροίκων της πολυπολιτισμικής τότε Αιγύπτου. Διακρίνονται επίσης ονόματα Τραπεζών (Οθωμανική, Αγγλο-Αιγυπτιακή, Αιγυπτιακή) που συμμετείχαν στην εξαγωγή του βαμβακιού αλλά και τα ονόματα των Ελλήνων Ν.Γ. Καζούλλη και Π. Ροδοκανάκη, που είχαν αναλάβει μεγάλο μέρος του εξαγωγικού εμπορίου του αιγυπτιακού βαμβακιού. Το γεγονός δε ότι τόσο η Οθωμανική όσο και η Αγγλο-Αιγυπτιακή αλλά και η Αιγυπτιακή Τράπεζα συμμετέχουν στο Ελληνικό Εμπορικό Επιμελητήριο Αλεξανδρείας καταδεικνύει την αναγκαιότητα και το σημαντικό ρόλο που είχε ο ελληνικός αυτός οργανισμός μέσα στην Αιγυπτιακή χώρα. Στην πορεία του χρόνου εμφανίσθηκαν στην Αίγυπτο και άλλοι Έλληνες έμποροι μεταξύ των οποίων διακρίθηκαν οι: Κων/νος Ζερβουδάκης, Κων/νος Σαλβάγος, Μάξιμος Δαμιανός, αδελφοί Πηλαδάκη και Στρατή.

Οι Έλληνες παρείχαν την κατάλληλη ενημέρωση στους Αιγύπτιους φελάχους σχετικά με τους τρόπους καλλιέργειας του μακρόκλωστου «Sea Island», της ποικιλίας «Jumel» και της ποικιλίας «Σάκελ», ώστε να εξασφαλίζουν τη μέγιστη παραγωγική απόδοση. Έτσι παρά το γεγονός πως η παγκόσμια βαμβακοπαραγωγή σε δέματα το πρώτο τέταρτο του 20ού αιώνα κατέτασσε την Αίγυπτο στην τρίτη θέση, μετά την Αμερική και τις Ινδίες, φαίνεται ότι το αιγυπτιακό βαμβάκι διατηρούσε ιδιαίτερη θέση στην προτίμηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας λόγω των εξαιρετικών ιδιοτήτων της κλωστής του.

Στην προτίμηση της ευρωπαϊκής αγοράς για το Αιγυπτιακό βαμβάκι συνέβαλαν αποκλειστικά οι νέες ποικιλίες που δημιουργήθηκαν, κυρίως από τους Έλληνες παραγωγούς, και που διαχρονικά αντικατέστησαν τις προηγούμενες.

Η ΕΞ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΟΛΙΚΗ ΕΞΑΓΩΓΗ ΒΑΜΒΑΚΟΣ

Από 1ης Σεπτεμβρίου 1901 έως 31ης Αυγούστου 1902
Εταιρείες	Αριθμός δεμάτων
Χωρέμης Μπενάκης και Σία	122.440
Αδελφοί Κάρβερ και Σία	110.385
Πήλ. Και Σία	79.190
Ανώνυμος Εταιρεία του Εμπορίου
διάδοχος του οίκου Φρωζέ και Σία	72.965
P. και Ο. Λίνδερμαν	72.381
Ι. Πλάντα και Σία	71.771
Φ.Κ. Μπέηνς και Σία	54.215
Μόχρ και Φένδρελ	34.877
Γ. Ρήκεν	29.241
Ε. Μάλισον και Σα	28.790
Γ. Γκέτη και Σία	22.734
Ν. Γ. Καζούλλης	21.864
Χ. Μπινδερνάγελ	17.324
Φ. Άνδρες και Σία	15.655
Μπέρτς και Σία	12.328
Γ. Μπάουερ και Υιοί	11.961
Σμίτ και Σία	11.323
Σελήμ Ταουήλ	10.885
Οθωμανική Αυτοκρατ. Τράπεζα	6.768
Π. Ροδοκανάκης και Υιοί	6.764
Κ.Μ. Σαλβάγος και Σία	6.400
Μπεχώρ Μπαρκή	4.601
Αδελφοί Κατάουϊ	4.094
Β.Ι. Κούρη και Σία	3.724
Άγγλο-Αιγυπτιακή Τράπεζα	3.216
Αιγυπτιακή Τράπεζα	2.784
Υιοί Ρόλο και Σία	2.274
Ροδοκανάκης και Σία	1.245
Διάφοροι	21.594
Το όλον	863.793

Επιμέλεια: Γιώργος Ξένος
Από το 338ο φύλλο της εφημερίδας Agrenda

Πηγη: www.agronews.gr

Read More